Ocena 360 stopni kwestionariusz, kompetencje i skale
Ocena 360 stopni kwestionariusz to zestaw pytań, w którym przełożony, współpracownicy i podwładni oceniają tego samego menedżera według tych samych kompetencji i skali. Dobry kwestionariusz ma od 25 do 40 pytań, 5 do 8 kompetencji, skalę od 1 do 5 z opisanymi poziomami oraz 2 do 3 pytań otwartych.
Z czego składa się kwestionariusz 360 stopni
Kwestionariusz składa się z trzech części. Pierwsza to pytania zamknięte, w których oceniający zaznacza poziom na skali. Druga to pytania otwarte, w których opisuje konkretne zachowania. Trzecia to krótka metryczka określająca rolę oceniającego, czyli przełożony, współpracownik lub podwładny, bez imienia i nazwiska.
Metryczka jest ważna, bo pozwala porównać, jak menedżera widzą różne grupy. Rozbieżność między oceną własną a oceną podwładnych często mówi więcej niż sama średnia. Cały przebieg badania opisuje strona ocena 360 stopni, a wariant bez papieru strona ocena 360 online.
Które kompetencje menedżera warto ocenić
Lista kompetencji powinna wynikać z tego, czego firma oczekuje od menedżerów. Poniższy zestaw sprawdza się w większości organizacji.
| Kompetencja | Co obejmuje | Zachowanie do oceny |
|---|---|---|
| Komunikacja | Jasność przekazu, słuchanie | Wyjaśnia cele i priorytety zrozumiale |
| Delegowanie | Dobór zadań i zaufanie | Powierza zadania wraz z odpowiedzialnością |
| Informacja zwrotna | Regularność i konkret | Mówi, co zrobiono dobrze i co poprawić |
| Podejmowanie decyzji | Terminowość, rzetelność | Decyduje na podstawie faktów |
| Rozwój zespołu | Wspieranie umiejętności | Pomaga w planowaniu rozwoju |
| Współpraca | Praca z innymi działami | Dzieli się informacjami z innymi zespołami |
| Zarządzanie zmianą | Spokój w nowej sytuacji | Tłumaczy powody zmian |
| Postawa i wartości | Uczciwość, szacunek | Traktuje ludzi równo |
Do każdej kompetencji przypisz od 3 do 5 pytań opisujących konkretne zachowania. Pytanie "Czy menedżer jest dobrym liderem?" jest zbyt ogólne. Lepsze brzmi: "Menedżer regularnie mówi mi, co robię dobrze". Podobne zasady pomaga zastosować strona feedback 360.
Jaką skalę odpowiedzi wybrać
Najczęściej stosuje się skalę od 1 do 5, bo jest czytelna i daje wystarczające zróżnicowanie. Skala od 1 do 7 pozwala na większą precyzję, ale zwiększa rozrzut i wydłuża wypełnianie.
- Skala częstości: nigdy, rzadko, czasami, często, zawsze. Dobra dla zachowań, które można zaobserwować.
- Skala zgody: zdecydowanie się nie zgadzam, raczej się nie zgadzam, trudno powiedzieć, raczej się zgadzam, zdecydowanie się zgadzam.
- Skala oceny: od 1 (bardzo słabo) do 5 (bardzo dobrze), każdy poziom z krótkim opisem.
Dodaj opcję "Nie mam danych do oceny", żeby oceniający nie zgadywali, gdy nie obserwują danego zachowania. Odpowiedzi tej opcji wyłączasz ze średnich, więc nie zaniżają wyniku. Uważaj na skale z neutralnym środkiem, bo część osób wybiera go z lenistwa.
Pytania otwarte, które uzupełniają skale
Skale mówią, jak ocena wygląda, a pytania otwarte mówią, dlaczego. Wystarczą dwa lub trzy.
- Co ta osoba robi najlepiej i powinna kontynuować?
- Co ta osoba mogłaby zmienić, żeby jej praca z zespołem była łatwiejsza?
- Jaka jedna rzecz poprawiłaby Twoją współpracę z tą osobą?
W Optymistycznych raport z komentarzy porządkuje wypowiedzi w tematy i wydźwięk, a cytaty trafiają do menedżera bez danych osób, które je napisały.
Jak przeprowadzić badanie i przekazać wyniki
Przed wysłaniem kwestionariusza wyjaśnij menedżerom i oceniającym cel badania: to rozwój, a nie ocena do wypłaty premii. Wybierz od 8 do 12 oceniających dla każdego menedżera, żeby przekroczyć próg anonimowości. W Optymistycznych wyniki grupy pokazują się od 5 odpowiedzi, a odpowiedzi przełożonego raportujemy osobno.
Po zamknięciu badania menedżer dostaje raport z porównaniem oceny własnej i cudzej oraz mocnymi stronami i obszarami do rozwoju. Rozmowę rozwojową przeprowadza się w ciągu dwóch tygodni, a po pół roku badanie się powtarza, żeby sprawdzić postęp. Ocena 360 stopni jest dostępna w planie Zespół (3 menedżerów w miesiącu), Firma (15) i Organizacja (60), od 449 zł netto miesięcznie.